Annelik

Öncelikle merhabalar

İlk yazıya annelik ve diğer bazı önemli noktalara değinerek başlamak istiyorum.

Annelik nedir sorusundan başlayabiliriz lakin anneliğin ne olmadığından başlarsak daha iyi bir tanım elde edebiliriz diye düşünüyorum.

Annelik;

-Mükemmel olmak zorunda değildir. Çünkü hayattaki hiçbir şey mükemmel tam ve eksik değildir. Annelik de öyle olmaz zorunda değildir.

-Kutsal değildir. Çünkü bir şeyi ne zaman kutsal olarak algılarsak o zaman onu yüceltiriz, dokunulmaz kılarız bu da annelerin sırtındaki yükü artırmaktan başka bir işe yaramaz.

-Doğuştan değildir. Burada doğuştan değildir diyerek kastettiğim şey, yaşadığımız kültürün anneliğe bakış açısının getirdiği bazı sonuçlarla ilgili. Nasıl ki yetenek dediğimiz şey koşullarla birlikte ortaya çıkan veya değişen bir durumsa annelikte bunlara bağlı olarak değişebilen bir durumdur. Babalık nasıl doğuştan değilse annelik de doğuştan olmak zorunda değildir.

Ve son olarak çokça önemsediğim bir şey olarak annelik öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir beceridir. Bununla aslında söylemek istediğim şu anda çocuklarımıza yaptığımız annelik biçiminin değiştirilebilir ve geliştirilebilir olduğu. Çünkü anne-baba ve çocukla ilişkisi  değişir-se, çocuklar da değişir.

Ebeveynin ihtiyaçları nasıl değişiyorsa çocuklarınkisi de değişir. Ve beceri dediğimiz şey ihtiyaç halinde ortaya çıkan bir şeydir. Su içmek bir ihtiyaçtır ve bu ihtiyacı karşılamak için elimizi önümüzde duran bir bardağa götürürüz. El kaslarımızı bu ihtiyaç dahilinde geliştirmemiz gerektiğini anlarız. Ve hemen hemen her ihtiyacı bir beceri geliştirerek karşılarız. Ve bir beceriyi geliştirirken deneyimler elde ederiz. Bu deneyimler bizim kendimize güvenimizi sağlar.  En yakın örnek aslında yanı başımızda. İkinci çocuğu olan ebeveynlerin birinci çocuklarına nazaran ikinci çocuklarında kendilerini çocuğun ihtiyaçları karşısında daha rahat hissetmeleri. Çünkü ilk çocukta yapılan ebeveynlik biçimi ikinci çocukta farklılık gösterir.

Şimdi o zaman tekrar annelik nedir ve nasıl olmalıdır sorusuna geri dönelim.

Burada yıllarını çocuk ve ebeveyn eğitimine vermiş psikanalist Donald  Winnicott’a kulak vermemiz gerekiyor.

Donald  Winnicott yıllar önce ‘yeterince iyi anne’ diye bir kavram ortaya atmıştır.

Winnicott yeterince iyi anneyi birkaç şekilde tanımladı. Bunlar ;

-Bir çocuğa hayata iyi bir başlangıç yapabilmesi için gerekli olanları yeterli bir biçimde sağlayabilen annedir.

Bebeğin fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının zamanında, tutarlı ve uyumlu bir şekilde karşılanmasıdır.

Winnicott’tan yola çıkarak yazar  Jasmin Lee Cori on temel yeterince iyi anne mesajından bahsetmiştir. Bu mesajları herkes kendince yorumlayabilir. Şimdi isterseniz bunlardan biraz bahsedelim.

Birinci ve en önemli mesaj, burada olduğun için mutluyum mesajıdır. Çocuk bu mesajla değerli ve istenen biri olduğunu  hisseder ve dünyada kendinin, bedenin bir yer (alan) kapladığına inanır.

İkinci mesaj seni görüyorum mesajıdır. Bu mesajın temel işlevi annenin çocukla uyum konusundaki hevesini gösterir. Anne çocuğun neyi sevip sevmediğini bilen biridir. Bir çocuğu görmek ( fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını vb. ) onu tanımak demektir.

Üçüncü mesaj benim için özelsin mesajıdır. Bu mesajın temel işlevi olduğumuz kişi olarak kabul edilmeyi ve görülmeyi ve içimizde var olan özgün yanımızı ortaya çıkartarak desteklenmesini sağlamaktır.

Dördüncü mesaj sana saygı duyuyorum mesajıdır. Buradaki saygı çocuğun seçimlerini, kararlarını kabul etmek, eşsizliğini desteklemek ve ne olursa olsun sınırlarına saygı duymak anlamını taşır.

Beşinci mesaj seni seviyorum mesajıdır. Bu mesajla bence söylenmek istenen şey seni seviyorum cümlesini sürekli tekrar etmekten ziyade bunu çocuğumuza içtenlikle sarılarak, onu göz temasıyla dinleyerek, ses tonumuzu onu rahatlatacak şekilde ayarlayarak ve yüz ifademizi onun yüz ifadesine uyumlu hale getirerek (örneğin üzgünse üzgün, mutluysa mutlu ) sağlamaktır. Unutmayalım birini sevmek ona özen göstermektir.

Altıncı mesaj sana zaman ayırırım mesajıdır. Bu mesajın temel işlevi çocuk için annenin ihtiyaç duyulduğunda ulaşılabilir olması ve çocuğa öncelik ve değer vermesidir.

Yedinci mesaj bende huzur bulabilirsin mesajıdır. Bu mesajın temel işlevi annenin korunaklı, yatıştırıcı ve kabullenici bir alan sağlamasıdır.

Sekizinci mesaj buradayım mesajıdır. Bu mesajı çokça önemsiyorum. Çünkü annenin ihtiyaç halinde orada olmaması demek çocuğun dünyaya ve insanlara güvenini sarsan bir durum oluşturur. Bu mesaj çocuk için bana güvenebilirsin, ihtiyaç duyduğun he an yanındayım ve bundan sonra da olacağım anlamını taşır.

Dokuzuncu mesaj ihtiyaçların benim için önemli benden yardım isteyebilirsin mesajıdır. Bu mesajla anne çocuğuna sana bakacağım çünkü bakmak zorundayım vb. gibi düşüncelerden ziyade sana bakacağım çünkü bu benim için gerçekten önemli mesajını verir. Bu mesaj çocuğu annenin samimi bir sevgi ve ilgiden kaynaklandığı duygusuyla doldurur.

Onuncu mesaj seni güvende tutarım mesajıdır. Bu mesajın temel işlevi çocuğun rahatlamasını ve dış dünyaya açılmasını sağlamaktır. Anne bu mesajla çocuğa seni korurum, zarar görmene izin vermem der.


Bu on mesajın ortak noktası çocuğun hayat boyunca ihtiyaçlarıyla ilgili olmasıdır. O yüzden çocuklar söz konusu olduğunda dikkatimizi hep bu noktalara yöneltmemiz gerekebilir.

Ve son olarak yazımızı çocukların bireysel farklılığını vurgulayan her çocuğun özel bir yetişme alanı olduğundan bahseden, bir çocuğu başka bir çocukla kıyaslamanın gereksizliğinden bahseden  bir hikayeyle sonlandıralım.

Öğretmen İle Bahçıvan

‘’Bir öğretmen/ebeveyn çeşitli bitkilere bakan bir bahçıvan gibi çalışır. Bir bitki güneşi diğeri serin gölgeyi sever. Biri akarsu kıyısını diğeri çorak dağ tepesini sever. Biri kumlu toprakta gelişirken diğeri bereketli topraklarda gelişir. Hepsinin kendine en uygun bakıma ihtiyacı vardır. Yoksa sonuç başarısız olur. ‘’

Psikolojik Danışman
Cengiz Avcı

Sorularınız

psikoloji@patikapsikoloji.com
Semerciler Mahallesi, Milli Egemenlik Cd. No:61 D:Kat:1 Daire:3, 54100
Adapazarı/Sakarya

Sakarya Psikolog | Patika Psikoloji © 2018 İçeriklerin kopyalanması ve kullanılması yasaktır.