Çocukta Saldırganlık 1

Bu yazıda ebeveynlik konusunda çokça zorlanılan ve ebeveyni bazen çaresiz bazen suçlu  hissettiren bir konu üzerinde duracağız: Çocukta Saldırganlık.

Saldırganlık; psikolojik veya fiziksel zarar verme amacıyla yapılan her türlü davranıştır.

Fiziksel olarak yapılanlar; vurma, ısırma, itme, tükürme, çizme vb. türdeki davranışlardır.

Psikolojik olarak yapılanlar ise ;  etiketleme, yargılama, alay etme, bağırma, suçlama, rencide etme, vb. türdeki davranışlardır.

Saldırganlık, çocukta normal bir davranıştır. Ve genellikle engellenmenin/öfkenin ürünüdür.

Genelde engellenmeden kastettiğimiz şey, çocuğun her istediğinin her zaman ol(a)mayacağıdır.

En çok bu gibi durumlarda çocuklar saldırganlaşır diyebiliriz.

Burada bir parantez açıp çocukça davranışla saldırganlık arasındaki farktan bahsetmek istiyorum.

Çocukça davranışlar, çocuğun yaşının gerektirdiği gibi davranmasıdır. İki çocuk oyun oynarken atçılık oynayıp , birbirlerinin üstüne binmeleri gibi durumlar örneğin.

Saldırganlık ise bir çocuk diğerinin oyuncağını ister, diğeri oyuncağını vermez ve diğeri onu itebilir, vurabilir, oyuncağı atabilir, bağırabilir vb. durumlar.

Şimdi biraz nedenlerden bahsedelim.

1-) Tutarsız Ebeveyn Tutumları/ Tavırları : Genelde bir ebeveynin evet dediğine diğerinin hayır dediği ya da tam tersi bir durumda ortaya çıkan çocuğu kafa karışıklığına sürükleyen bir durumdur. Bu arada bazı durumlarda ebeveynler  kaygılı ruh hallerinden dolayı çelişkili cevaplar verip kendi içlerindeki çelişkiyi çocukla ilişkilerine taşıyabilirler. Çocuk tutarsız ebeveyn tavırlarıyla büyürse doğru ve yanlış davranışı ayırt edemez o yüzden genellikle saldırgan davranışlarıyla başa çıkmayı öğrenemez.

2-) Aile İçinde Karşılaşılan Kontrolsüz Saldırganlık Davranışları : Bir ebeveynin diğerine bağırması, el kaldırması, rencide edici sözler söylemesi vb. durumlardır. Çocuk bu tarz olaylarla karşılaştıkça bunları okul ortamında veya sosyal ortamlarda sergiler. O yüzden hep söyleriz çocuk ne görürse onu yapar.

3-) Ayrılık Kaygısı : Genellikle 1,5-2 yaş civarında ortaya çıkan ayrılık kaygısı, çocuğun anneden ayrışmasından kaynaklı yaşadığı bir durumdur. Çocuk anneden ayrışırken bazı davranışlar sergiler. Bunlar ; anneye karşı gelme ve yapışma arasında gidip gelen davranışlardır. Bağımlılık ilişkisinin azaldığı çocuğun ihtiyaçlarını yavaş yavaş kendisinin karşıladığı bu dönemde çocuklar saldırganca davranışlarda bulunurlar.

4-) Çocuğun İstismar Edilmesi : Çocuklar istismar edilme, ihmal edilme, suiistimal edilme gibi durumlarda anlamını bilemediğimiz, fark edemediğimiz bir biçimde saldırganca davranışlar gösterebilirler. O yüzden nedenlere odaklanırken bu nedeni gözden kaçırmamakta fayda vardır.

5-) Gelişimsel Gecikme veya Yavaşlık : Gelişimsel gecikme genellikle çocuğun gelişim alanlarıyla ilgili olan gecikme durumudur. Bunlar psiko-motor becerilerinden gecikme olabileceği gibi dil gelişimi alanındaki gecikmeler de olabilir. Örneğin çocuğun parmak kaslarının beklediğimiz düzeyde gelişmiş olmaması ya da 4 yaşındaki bir çocuğun evet-hayır kelimesinden başka kelimeler, cümleler kuramaması gibi.

6-) Kitle İletişim Araçlarının Olumsuz Etkisi : Televizyon, tablet gibi araçlar çocukların saldırganca davranışları öğrenebileceği yerlerdir. Çocuklar bu gibi araçlara fazlasıyla maruz kaldıkça izledikleri kahramanlar gibi davranmaya çalışırlar ve onları örnek alarak gündelik hayatlarında bu davranışları sergilerler. Bizim görevimiz bu gibi araçlarla yeterince vakit geçirmeleri, gerçek ile hayali olanı ayırt etmeleri için onlara yardımcı olmaktır.

7-) Fizyolojik Bozukluklar : Çocuğun bedeninde veya beyninde herhangi bir sağlık sorununun bulunması çocuktaki saldırgan davranışları artırabilir. Bu yüzden bu maddeye de dikkat etmekte fayda vardır.

😎 Zayıf Kişiler Arası İlişkileri :  Çocuğun kendini ifade edebileceği, eğlenebildiği, rahatlayabildiği, oyun kurabileceği ve oynayabileceği bir ortam çocuk için saldırganca davranışların azalmasını sağlar. Böyle bir arkadaş çevresinden mahrum olması çocuğu saldırganca davranışlara yöneltebilir.

Genel olarak çocuktaki saldırgan davranışlar yukarıdaki nedenlerden kaynaklıdır.

Burada bir parantez daha açmak istiyorum. Her çocuk saldırganlıkla başka türlü başa çıkar lakin genellikle kendini güvende hissetmeyen, anlaşılmayan, kabul ve sevgi görmeyen çocuk saldırganlaşır diyebiliriz. Çocuklar duygularını yetişkinler kadar depolayabilecek kapasiteye sahip değillerdir ve anlaşılmadıklarında duygularını bir şekilde açığa çıkarmak isterler bunu da saldırganlaşarak yapabilirler.

Bir sonraki yazıda çocuklara bu konuda yetişkinler/ebeveynler olarak nasıl yardımcı olabiliriz konusunda yazmaya çalışacağım.

Sevgiyle kalın.

Psikolojik Danışman
Cengiz Avcı

Sorularınız

psikoloji@patikapsikoloji.com
Semerciler Mahallesi, Milli Egemenlik Cd. No:61 D:Kat:1 Daire:3, 54100
Adapazarı/Sakarya

Sakarya Psikolog | Patika Psikoloji © 2018 İçeriklerin kopyalanması ve kullanılması yasaktır.